Αρνητικές πεποιθήσεις.

Η παραμέληση και η απόρριψη δημιουργούν αρνητικές πεποιθήσεις

Ένα παιδί  που δε λαβαίνει αποδοχή ή αναγνώριση των ικανοτήτων του, δεν μπορεί να κρίνει τους λόγους που οι γονείς του αδυνατούν να του την δώσουν. Κάπως έτσι σχηματίζονται οι αρνητικές πεποιθήσεις, αφού το παιδί υποθέτει ότι φταίει το ίδιο και η ανεπάρκειά του για την έλλειψη της αναγνώρισης.

Ένα παιδί θεωρεί τους γονείς του ως τέλεια πρότυπα.  Υποτίθεται ότι οι γονείς κατέχουν την εμπειρία της ζωής, ότι γνωρίζουν τα πάντα ενώ  εκείνο δε γνωρίζει τίποτα, ότι είναι αλάθητοι και ότι από αυτούς εξαρτάται η ίδια του η ύπαρξη.

Υπερπροστασία και αρνητικές πεποιθήσεις

Από την άλλη ένα παιδί μπορεί να έχει λάβει αποδοχή και αναγνώριση από τους γονείς αλλά αυτό να έχει συμβεί με λάθος τρόπο όπως ας πούμε με υπερπροστασία που οδηγεί στα ίδια σφάλματα με την παραμέληση. Σε αυτήν την περίπτωση ενεργοποιούνται πάλι οι αρνητικές πεποιθήσεις για τον εαυτό του. Εάν ένα παιδί το μεταχειρίζονται υπερπροστατευτικά, συμπεριφορά που προέρχεται από τον φόβο των γονιών ή του γονέα ότι το παιδί θα πάθει κάτι κακό διότι είναι ευάλωτο, τότε στο παιδί θα περάσει η αντίληψη ότι όντως είναι ευάλωτο και ο κόσμος είναι ένα επικίνδυνο μέρος να ζεις. Στην ενήλικη του ζωή θα το ακολουθεί  η  πεποίθηση  της ευαλωτότητας  και της ανεπάρκειας.

“Αξίζω υπό όρους”!

Άλλες φορές, οι γονείς  δείχνουν  με λάθος τρόπο σε ένα παιδί   την αγάπη τους η οποία προκύπτει όχι από  την υπαρξιακή του αξία, αλλά λόγω των επιτευγμάτων του  ή επειδή είναι όμορφο, ευγενικό, έξυπνο, φέρνει καλούς βαθμούς, είναι υπάκουο, ήσυχο κλπ.    Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα στο παιδί να αναπτυχθεί η αρνητική πεποίθηση ότι αξίζει μόνον όταν θα έχει τα παραπάνω στοιχεία.   Άρα «δεν αξίζει» γι’ αυτό που είναι αλλά «αξίζει μόνον όταν ικανοποιεί τις επιθυμίες των άλλων». Δες: Συνεξάρτηση. Οι συνεχείς συμβουλές, παρεμβολές, επικρίσεις πάντα για το καλό του, τελικά έχουν σαν  αποτέλεσμα να μην βασίζεται στον εαυτό του.  Όταν δεν θα μπορεί να ικανοποιεί τις ανάγκες των άλλων ή υπάρχει απόκλιση από αυτά που περιμένουν οι άλλοι από αυτό, θα συμβαίνει επιδείνωση του συναισθηματικού κλίματος.  Θα ενεργοποιούνται οι πεποιθήσεις  του τύπου «είμαι ανίκανος», «είμαι ανήμπορος κάνω ό, τι μου λένε οι άλλοι» που έχουν σχέση με τον έλεγχο του εαυτού. Δες: Εσωτερικές συγκρούσεις  και συντροφικές σχέσεις. Πεποιθήσεις που έχουν σχέση με την κριτική ικανότητα  «είμαι χαζός, είμαι αμαθής», «μόνον οι άλλοι ξέρουν».  Πεποιθήσεις καταστροφολογίας όπως  «είμαι ευάλωτος, αν κάνω λάθος καταστράφηκα».  Όλες οι πεποιθήσεις ενάντια στον εαυτό, που πολλές φορές οδηγούν στην κατάθλιψη. Άλλα αρνητικά συναισθήματα που τις συνοδεύουν είναι η απογοήτευση, το άγχος, ο θυμός, οι ενοχές, η ντροπή και φυσικά η έντονη αίσθηση της ανεπάρκειας.

Παγιδευμένοι ενήλικες

Καταλαβαίνουμε λοιπόν από τα παραπάνω ότι η πρώτη εικόνα που διαμορφώνουμε για τον εαυτό μας εξαρτάται από τις εμπειρίες της παιδικής μας ζωής κι αυτή η εικόνα  διατηρείται και στην ενήλικη ζωή. Ο λόγος για τον οποίο διατηρείται είναι ότι πέφτουμε συχνά στην παγίδα της ανάγκης για επιβεβαίωση.

Φυσικά και οι πεποιθήσεις αυτές μπορούν να αλλάξουν. Αρκεί να τις ανακαλύψουμε και αποδεχθούμε τον εαυτό μας.

Ο Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Δημήτρης Αναλύτης έχει μια μακρά εμπειρία στη συμβουλευτική. Μπορείτε να έρθετε σε επικοινωνία για τη δική σας διαδικτυακή συνεδρία.