Υπουργέ αγάπη μου… | Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

Καλημέρα  Πάντα με παραξένευε γιατί στην Ελλάδα  κυριαρχούν τόσα χρόνια οι ίδιες κάνα-δύο πολιτικές οικογένειες που λυμαίνονται τον τόπο  και ποτέ δεν αλλάζει κάτι.  Κι ενώ φεύγει κάποιος που σε έχει κακοποιήσει  έρχεται πάλι ο προηγούμενος, να ξανακάνει τα ίδια. Αυτό δεν συμβαίνει σε άλλες Βόρειες χώρες φιλαράκι.

Σήμερα, λοιπόν  σου έχω ζουμερό άρθρο. Δεν το κόβω να το διαβάσεις όλο και τον λόγο θα σου τον εξηγήσω παρακάτω. Το άρθρο αυτό ήθελα να το γράψω από το 2022 αλλά δεν είχα την κατάλληλη διάθεση για εμπεριστατωμένη σκέψη για  έρευνα. Εξάλλου τα λεγόμενα του άρθρου είναι προσωπική μου άποψη και δεν αναγκάζεσαι να τα αποδεκτείς. Το ότι λίγοι θα το διαβάσουν μέχρι τέλους αυτό είναι σίγουρο διότι οι πιο πολλοί πάσχουν από μία ψυχοπαθολογία που αναλύω στο άρθρο η οποία εμποδίζει την ισορροπημένη ψυχική λειτουργία.  Αν καταφέρεις να το διαβάσεις όλο , σε συγχαίρω προκαταβολικά. Για μένα προσωπικά έχεις υγιή ψυχική προδιάθεση.  Όταν θα το διαβάσεις θα καταλάβεις για πιο λόγο αυτοί  που δεν θα το διαβάσουν λειτουργούν άθελα τους εναντίον σου. Δεν φταίνε γι αυτό άλλα φταίνε στο ότι δεν θέλουν να αλλάξουν. Φτιάξε λοιπόν τσάι, πήγαινε τουαλέτα, ρίξε μια κλανιά, προσδέσου, άραξε και αλλάζουμε το ύφος γραφής σε ακαδημαϊκό.

Ενότητα 1:

  Η ψυχοπαθολογία του Έλληνα ψηφοφόρου και του Ναρκισσιστή  πολιτικού.

Στην ψυχολογία, ο ναρκισσισμός δεν περιορίζεται στην επιφανειακή ιδέα του ατόμου που «θαυμάζει τον εαυτό του». Αντιθέτως, αποτελεί ένα σύνθετο πρότυπο προσωπικότητας που χαρακτηρίζεται από χειρισμό, ανάγκη για θαυμασμό και έλλειψη ενσυναίσθησης. Στις συντροφικές σχέσεις ο ναρκισσιστής δεν βλέπει τους άλλους ως ανεξάρτητα άτομα με δικά τους συναισθήματα και ανάγκες, αλλά ως μέσα για την επίτευξη προσωπικής επιβεβαίωσης. Οι σχέσεις του δομούνται πάνω σε έναν κύκλο: εξειδανίκευση, υποτίμηση, απομάκρυνση και επανεμφάνιση. Αυτός ο κύκλος δημιουργεί έντονη εξάρτηση στο άλλο άτομο, καθώς το θύμα αναζητά συνεχώς την επιβεβαίωση και την αποδοχή του ναρκισσιστή. Βλέπε: https://look.athensvoice.gr/look/sheseis/769850/oi-8-taktikes-ton-narkissiston/

Η πολιτική σκηνή δεν αποτελεί εξαίρεση στον τρόπο που εκδηλώνεται ο ναρκισσισμός. Η σχέση του Έλληνα πολίτη με την πολιτική δεν είναι μόνο ζήτημα λογικής ή στρατηγικής ψήφου. Ο συστημικός πολιτικός, σε ένα περιβάλλον όπου η εικόνα, το αφήγημα και η ψευδαίσθηση σταθερότητας κυριαρχούν, συχνά επαναλαμβάνει τα μοτίβα ενός ναρκισσιστή συντρόφου. Υπόσχεται υπερβολικά, παραμορφώνει την πραγματικότητα, αποσύρεται όταν κριτικάρεται, και επιστρέφει με νέα «στοργή» όταν οι πολίτες αρχίζουν να αμφισβητούν ή να απομακρύνονται. Αυτή η δυναμική μετατρέπεται σε ένα είδος πολιτικής σχέσης εξάρτησης, όπου ο ψηφοφόρος μένει εγκλωβισμένος σε έναν κύκλο ελπίδας και απογοήτευσης.. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να αναλυθεί μέσα από τον φακό της συνεξαρτησιακής ψυχολογίας και του ναρκισσισμού πολιτικών προσώπων, καθώς και μέσω μηχανισμών κοινωνικού ελέγχου όπως ο κοινωνικός αυτοματισμός και η διακοπτόμενη ενίσχυση. Ο όρος συνεξάρτηση, επιγραμματικά και  γενικότερα  αφορά την σχέση εκείνη που το θύμα απορρίπτει παντελώς τις δικές του ανάγκες και βρίσκει σκοπό ζωής εναποθέτοντας   όλη του την ενέργεια  για να ικανοποιήσει τις ανάγκες των άλλων. Στην ψυχολογία η σχέση μεταξύ ενός συνεξαρτησιακού και ενός νάρκισσου είναι θρυλική.

Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη δυναμική αυτής της σχέσης με αναλυτικό και ακαδημαϊκό τρόπο, συνδέοντας θεωρία και παραδείγματα από την ελληνική κοινωνία, όπως πρόσφατες κινητοποιήσεις αγροτών και τις αντιδράσεις της κοινωνίας σε κρίσεις, όπως η πανδημία COVID-19. Στόχος είναι να κατανοηθεί πώς οι πολίτες, μέσα από ψυχολογικές και κοινωνικές δομές, επηρεάζονται , χειραγωγούνται και πώς η σχέση αυτή συντηρείται σε ένα φαύλο κύκλο εξάρτησης και ψευδαισθήσεων.

1. Love Bombing: Η φάση της αποπλάνησης.

Σε μια ερωτική σχέση, ο ναρκισσιστής δημιουργεί έναν κύκλο εξιδανίκευσης – υποτίμησης – επαναπροσέγγισης, διατηρώντας την εξουσία και την εξάρτηση του άλλου συντρόφου. Ο πολιτικός που εμφανίζει ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά επαναλαμβάνει αυτή τη δυναμική με τους ψηφοφόρους του, χρησιμοποιώντας πολιτικές εκδοχές των ίδιων τεχνικών. Στην ψυχολογία της ερωτικής σχέσης, το love bombing είναι η τεχνική κατά την οποία ο ναρκισσιστής ξεκινά με υπερβολικό ενδιαφέρον, υποσχόμενος τα πάντα και παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως «τέλειο ταίρι». Η σύντροφος, καθηλωμένη από τον ενθουσιασμό και την προσοχή, βιώνει έντονη συναισθηματική εξάρτηση.

Στην ερωτική σχέση:
Ο ναρκισσιστής ξεκινά με υπερβολικό ενδιαφέρον και ιδανικοποιεί τη σύντροφο, γίνεται «ο τέλειος άντρας» για να κερδίσει εμπιστοσύνη και συναισθηματική εξάρτηση.

Στην πολιτική, το αντίστοιχο μοτίβο εμφανίζεται λίγο πριν τις εκλογές:

• Ο πολιτικός εμφανίζεται παντού στα ΜΜΕ και στα κοινωνικά δίκτυα.
• Υπόσχεται μεταρρυθμίσεις, βελτιώσεις και «καινούρια εποχή».
• Παρουσιάζει τον εαυτό του ως σωτήρα της κοινωνίας.
• Επιδεικνύει ψεύτικη οικειότητα με τους πολίτες, επενδύοντας στην εικόνα και όχι στην ουσία.

Ο πολίτης νιώθει ότι «επιτέλους κάποιος τον ακούει», όπως η σύντροφος ενός ναρκισσιστή νιώθει ότι βρήκε τον ιδανικό σύντροφο.

2. Gaslighting: Η διαστρέβλωση της πραγματικότητας

• Το gaslighting είναι η τεχνική αμφισβήτησης της αντίληψης του θύματος. Στην ερωτική σχέση, ο ναρκισσιστής λέει: «Δεν το είπα ποτέ αυτό», «Υπερβάλλεις», «Εσύ φταις που θυμώνω», «Έχεις πρόβλημα μνήμης»,  «Για την σχέση μας το κάνω», «είσαι πολύ ευαίσθητη/ος», δημιουργώντας αμφιβολία για την ίδια την κρίση του άλλου.
•  Στην πολιτική, ο συστημικός πολιτικός μετατρέπει αποτυχίες σε «στρατηγικές επιτυχίες», αρνείται δηλώσεις που έχουν καταγραφεί και κατηγορεί τον πολίτη ότι «δεν καταλαβαίνει», οδηγώντας τον σε σύγχυση και αμφιβολία για την ίδια του την κρίση. Ενώ στην πολιτική σχέση λέει: «Δεν είπαμε ποτέ ότι δεν θα αυξηθούν οι φόροι ,ίσως δεν το καταλάβατε.», «Τα στοιχεία που βλέπετε δεν είναι αυτά που νομίζετε.», «Δεν υπάρχει κρίση απλώς κάποιοι παραπληροφορούν.», «μην ακούτε τους ψεκασμένους»

Στην πολιτική σχέση: λίγο πριν τις εκλογές, ο πολιτικός:

• εμφανίζεται παντού,
• μοιράζει υποσχέσεις,
• χτίζει εικόνα σωτήρα,
• δείχνει δήθεν προσωπικό ενδιαφέρον.
• αρνείται δηλώσεις που υπάρχουν καταγεγραμμένες,
• μετατρέπει αποτυχίες σε «επιτυχίες»,
• κατηγορεί τον πολίτη ότι «δεν καταλαβαίνει»,
• δημιουργεί αμφιβολία για το τι είναι αληθινό.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η δημόσια αλήθεια θολώνει, ενώ η εξουσία ενισχύεται. Ο πολίτης νιώθει ότι «επιτέλους κάποιος τον ακούει». Είναι το πολιτικό αντίστοιχο της ερωτικής αποπλάνησης.

Ο πολίτης μπερδεύεται και χάνει εμπιστοσύνη στην κρίση του, όπως η σύντροφος ενός ναρκισσιστή.

3. Διακοπτόμενη ενίσχυση: Η ψυχολογική εξάρτηση

Η διακοπτόμενη ενίσχυση είναι η τακτική όπου ο έπαινος ή η στοργή δίνονται χωρίς σύστημα , αλλά μόνο κατά διαστήματα, με τρόπο απρόβλεπτο ή μη σταθερό. ενισχύοντας την εξάρτηση του θύματος. Ο εγκέφαλος περιμένει πάντα την επόμενη θετική στιγμή, όπως στο τζόγο, όπου η ασταθής ανταμοιβή δημιουργεί εθισμό .βλέπε:  https://boo.world/el/resources/intermittent-reinforcemen

Σύμφωνα με τη θεωρία της συμπεριφοριστικής μάθησης, όταν η ενίσχυση δίνεται ασυνεπώς ή τυχαία:

• Αυξάνεται η ένταση των συναισθημάτων όπως άγχος, αγωνία, εντείνει την κατάσταση της προσμονής και των προσδοκιών.
• ο οργανισμός (ή το άτομο) προσκολλάται περισσότερο στη συμπεριφορά,
• δημιουργείται ένα ισχυρό μοτίβο αναμονής και ελπίδας, επειδή η επόμενη ανταμοιβή «μπορεί να έρθει ανά πάσα στιγμή».

Με απλά λόγια:
Η διακοπτόμενη ενίσχυση κάνει τον άνθρωπο να προσπαθεί περισσότερο και για μεγαλύτερο διάστημα, ακόμη κι όταν η ανταμοιβή εμφανίζεται σπάνια — επειδή η αβεβαιότητα είναι ψυχολογικά εθιστική.

Γι’ αυτό θεωρείται ένας από τους πιο ισχυρούς μηχανισμούς δημιουργίας και συντήρησης εξάρτησης, τόσο στις διαπροσωπικές σχέσεις όσο και στα συστήματα εξουσίας.

Παράδειγμα καθημερινότητας: ένας σύντροφος που δείχνει αγάπη με διαλείμματα, κρατά την άλλη πλευρά σε αναμονή.
Παράδειγμα στον τζόγο: φρουτάκια ή κουλοχέρηδες όπου οι νίκες έρχονται τυχαία, κρατώντας τον παίκτη κολλημένο στο παιχνίδι.

Στην ερωτική σχέση:

• ο σύντροφος αναβάλλει αδιάφορα ραντεβού ή υποσχέσεις αλλά με επιχειρήματα.
• Συνεχή αδιαφορία συναισθημάτων , φροντίζει όμως σπανίως  και ξαφνικά να  δείχνει ψήγματα του καλού του εαυτού.
• Μυστηριώδης εξαφανισμοί και μετά θρυλική επανεμφάνιση.

.Στην πολιτική, αυτό μεταφράζεται σε:

• Μικρές παροχές ή υποσχέσεις, που αποσύρονται ή επανέρχονται ανάλογα με τις ανάγκες του πολιτικού.
• Μικροεπιδόματα, μικροδώρα εορτών, μικροαπαλλαγές ,κουπόνια σίτισης, που φυσικά τα πολυδιαφημίζουν σαν να έπεσε το «μάνα» από τον ουρανό.
• Ο πολίτης περιμένει την επόμενη «καλή στιγμή», όπως η σύντροφος περιμένει να επανέλθει ο καλός εαυτός του ναρκισσιστή.
• Ο πολιτικός υπόσχεται «ένα βήμα τη φορά» ή «μικρές βελτιώσεις»,
• Επαναφορά ελπίδας όταν η δημοτικότητα πέφτει.

4. Hoovering: Η επαναπροσέγγιση

Το hoovering αφορά την επιστροφή όταν το θύμα απομακρύνεται .

Ο ναρκισσιστής επιστρέφει με συγγνώμες και υποσχέσεις αλλαγής μόλις η σύντροφος προσπαθήσει να απομακρυνθεί. Στην πολιτική, όταν η δημοτικότητα ενός πολιτικού φθίνει, εμφανίζονται νέα μηνύματα, σλόγκαν και παροχές, ώστε οι πολίτες να επανέλθουν στην εξάρτηση.

Στην σχέση ο Ναρκισσιστής δηλώνει:

• Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς εσένα, κλάματα.
• Θα αλλάξω για σένα , το υπόσχομαι.
• Δεν με ξέρεις καλά, απλά είχα κάποια προσωπικά θέματα που πλέον τα έχω λύσει κλπ.
• Κανείς δεν θα σε αγαπήσει όπως εγώ.
• Έχεις δίκιο ,είμαι πολύ περήφανος για σένα.
• Δεν θέλω να σε χάσω, είναι η τελευταία μου ευκαιρία, θα σε δικαιώσω.

. Στην πολιτική, εμφανίζεται:

• Προεκλογικά ή σε κρίσιμες στιγμές,
• Με νέα αφήγηση, παροχές και σλόγκαν, π.χ.  «πέρασε το δύσκολο κομμάτι, ευχαριστούμε για την υπομονή σας , τώρα έρχονται τα εύκολα….».
• Με επίκληση συναισθημάτων και ενότητας, «πάντα η σκέψη μου είναι στα προβλήματα σας»….. «όλοι μαζί θα τα καταφέρουμε »….κλπ
• Με δήθεν συγνώμες  και παραδοχές ότι λόγω απειρίας αδίκησε τον λαό αλλά θα επανορθώσει. «ναι ,βεβαίως, έχουμε κάνει λάθη, αλλά……..» κλπ
• Κατηγορεί προηγούμενες ηγεσίες  « εσείς δεν τα ξεκινήσατε πρώτοι;… θυμάστε τότε που…..» κλπ
• Αυτοαποκαλείται σωτήρας. «@@@@@@@@……….μέχρι να σβήσει ο ήλιος» …..κλπ

Ο πολίτης, όπως η σύντροφος, ξαναμπαίνει σε σχέση εξάρτησης, αν και δεν έχει αλλάξει τίποτα ουσιαστικά.

Και στις δύο περιπτώσεις  δεν αλλάζει η πραγματική συμπεριφορά αλλάζει μόνο η εικόνα.

5. Μακιαβελισμός:

η στρατηγική ψυχρότητα πίσω από τον χειρισμό

 βλέπε: https://psychopedia.gr/makiavelismos-narkissismos-amp-psychopatheia-poia-einai-ta-charaktiristika-toys/

Ο Μακιαβελισμός: η στρατηγική ψυχρότητα πίσω από τον χειρισμό . Σύμφωνα με την Μακιαβελική Διαταραχή Προσωπικότητας, το άτομο χρησιμοποιεί ως μέσο επίτευξης στόχων την χειραγώγηση και την εκμετάλλευση των άλλων. Χαρακτηρίζεται από πονηριά, ψυχρότητα και έλλειψη ειλικρίνειας ή ηθικής ανησυχίας. Οι Μακιαβελιστές τείνουν να μεγιστοποιούν τα προσωπικά τους συμφέροντα εις βάρος των άλλων και διακρίνονται από χαμηλά επίπεδα ειλικρίνειας, ταπεινοφροσύνης και ενσυναίσθησης. Ο Μακιαβελισμός (ως ψυχολογικός όρος, όχι ως ιστορική φιλοσοφία) αναφέρεται σε μια προσωπικότητα που χαρακτηρίζεται από:

• στρατηγικό κυνισμό,
• πονηρή και υπολογισμένη χειραγώγηση,
• επιφανειακή γοητεία,
• απουσία ηθικών αναστολών,
• πειθαρχημένο έλεγχο συναισθημάτων,
• δομική αξιοποίηση των άλλων ως μέσο για την επιτυχία.

Στην ψυχολογία, ο Μακιαβελισμός είναι μέρος της «Σκοτεινής Τριάδας» (Dark Triad), μαζί με τον Ναρκισσισμό και την Ψυχοπάθεια. Δεν έχει την ανάγκη του ναρκισσιστή για θαυμασμό, έχει όμως την ψυχρή διορατικότητα του στρατηγού που βλέπει τους ανθρώπους σαν πιόνια σε σκακιέρα.

Συνδυασμός Μακιαβελισμού και Ναρκισσισμού δημιουργεί ιδιαίτερα επικίνδυνο προφίλ, όπου ο πολιτικός επιδιώκει όχι μόνο θαυμασμό αλλά απόλυτο έλεγχο.

Ο συστημικός πολιτικός δεν περιορίζεται στο ναρκισσιστικό love bombing ή στο gaslighting. Στο υπόβαθρο υπάρχει συχνά μια μακιαβελική λογική. Κάθε κίνηση είναι υπολογισμένη ώστε να επιτευχτεί ο σκοπός με κάθε μέσο. Το love bombing, το gaslighting και το hoovering είναι υπολογισμένα εργαλεία, όχι παρορμητικές πράξεις.

Η πιο επικίνδυνη πτυχή του Μακιαβελισμού είναι ότι:

• κατανοεί τα συναισθήματα των άλλων, αλλά δεν τα συμμερίζεται.
• Η ενσυναίσθησή του είναι «ψυχρή» — ξέρει πώς νιώθεις, ώστε να το χρησιμοποιήσει υπέρ του. Έτσι κατασκευάζει:
• αφηγήματα φόβου,
• διχασμό,
• ψευδο-διλήμματα,
• τεχνητές κρίσεις που θέτουν τον ίδιο ως «τη μόνη λύση».

Ο πολιτικός αυτός δεν είναι απλώς τοξικός όπως ο ναρκισσιστής σύντροφος. Είναι στρατηγικά επικίνδυνος, γιατί κατανοεί τα όρια της κοινωνίας και τα αξιοποιεί για να διασφαλίσει τη δική του σταθερότητα. Το μακιαβελικό πλεονέκτημα στην πολιτική δίνει στον πολιτικό:

• αυξημένη αντοχή στην κριτική,
• μηδενική ενοχή για ψέματα,
• ικανότητα να αλλάζει στρατόπεδα χωρίς εσωτερική σύγκρουση,
• ικανότητα να παρουσιάζει την εξαπάτηση ως «αναγκαίο ελιγμό».

Είναι ο πολιτικός που μπορεί να λέει:

• «Για το καλό σας κάνω αυτό που δεν σας αρέσει».
• «άλλαξα κόμμα για εσάς, διότι δεν το εμπιστευόμουν πια…».
• «Ναι ,μπορεί να έβριζα τότε το κόμμα που ανήκω σήμερα αλλά πλέον όλα άλλαξαν προς το καλύτερο και τώρα με εκφράζει……. μόνον έτσι μπορώ να σας φροντίζω»
• «Χρειάζεται να με εμπιστευτείτε τυφλά».
• «Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα».
• «Τα αποτελέσματα θα φανούν αργότερα».
• «Όλοι άλλοι είναι ψεκασμένοι και τρολάκια».
• «Οι εχθροί μας λαικίζουν, θέλουν το κακό σας και το κακό της παράταξης».

Και να το λέει με τρόπο που ακούγεται απολύτως λογικός — γιατί ο ίδιος δεν επηρεάζεται από την ηθική ή τη συναισθηματική πλευρά των πράξεων του

Ενότητα 2:

 Ο κοινωνικός αυτοματισμός και ο συνεξαρτημένος Έλληνας ψηφοφόρος. Κοινωνιολογική ανάλυση.

.

Στη σύγχρονη ελληνική πολιτική σκηνή, ο κοινωνικός αυτοματισμός αποτελεί έναν από τους πιο ύπουλους μηχανισμούς χειραγώγησης των πολιτών. Πρόκειται για μια στρατηγική όπου η κοινωνία στρέφεται έναντι του ίδιου της του εαυτού, αντί να στρέφεται προς την πηγή της εξουσίας και των συστημικών προβλημάτων. Η λογική είναι απλή αλλά αποτελεσματική: όσο οι πολίτες πολεμούν ο ένας τον άλλον, η εξουσία παραμένει ανεπηρέαστη και αλώβητη . Η σχέση αυτή θυμίζει σε μεγάλο βαθμό σχέσεις στη ζωή των ανθρώπων, όπου το ένα μέλος επιδιώκει την αποδοχή ενός ισχυρότερου ή περισσότερο ελεγχόμενου ατόμου, συχνά εις βάρος της δικής του κρίσης και αυτονομίας.

Κοινωνικός Αυτοματισμός: Ο Υποχθόνιος Μηχανισμός Χειραγώγησης των Πολιτών

Βλέπε:     https://www.reader.gr/apopseis/koinonikos-aytomatismos-otan-se-bazoyn-na-polemiseis-ton-diplano-soy/591110

 Η  μετουσίωση του αυταρχισμού και ελέγχου της εξουσίας σε υπόθεση «ατομικής ευθύνης» των πολιτών.

ΟΡΙΣΜΟΣ: Ο κοινωνικός αυτοματισμός είναι ο μηχανισμός όπου οι πολίτες στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου, λειτουργώντας ακούσια ως άτυποι υπερασπιστές της εξουσίας. Δεν πρόκειται για τυχαίες συγκρούσεις ή αντιπαλότητες· πρόκειται για μεθοδευμένη στρατηγική που μετατρέπει την αλληλεγγύη σε αφέλεια, τη συλλογική δύναμη σε ανταγωνισμό και τη διεκδίκηση σε ατομική απειλή. Στη σύγχρονη κοινωνία, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την αλήθεια δεν είναι το ψέμα καθαυτό, αλλά η κατασκευασμένη αντιπαλότητα μεταξύ των πολιτών.

Όταν ένα σύστημα θέλει να διατηρήσει τον έλεγχο, δεν χρειάζεται να επιβάλει άμεσα τη σιωπή. Αρκεί να καλλιεργήσει τον διαχωρισμό: ο ένας πολίτης στρέφεται εναντίον του άλλου, αποπροσανατολίζοντας την κοινή προσπάθεια για αλλαγή. Αυτός είναι ο κοινωνικός αυτοματισμός: η σιωπηλή τεχνική που επιτρέπει στη δομή εξουσίας να παραμένει ανέπαφη, ενώ οι πολίτες δρουν αλληλοκαταστροφικά, από φόβο, αφέλεια, ιδεολογία ή συμφέρον.

Η ιστορία είναι γεμάτη παραδείγματα. Κατά την πανδημία, η πολιτική αφήγηση τόνιζε την «ατομική ευθύνη» για τα μέτρα προστασίας, ενώ οι κρατικές ελλείψεις καλύπτονταν. Οι πολίτες άρχισαν να ελέγχουν ο ένας τον άλλο: ποιος φορούσε μάσκα σωστά, ποιος τηρούσε την απόσταση, ποιος παραβίαζε τα μέτρα. Η κοινωνία μετατράπηκε σε ένα πεδίο επιτήρησης, όπου ο διπλανός σου ήταν ο «εχθρός», ενώ η εξουσία παρέμενε αλώβητη.

Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο κοινωνικός αυτοματισμός λειτουργεί μέσω της πόλωσης. Οι χρήστες συγκρούονται για ιδεολογικές ή πολιτικές διαφορές, επικεντρώνοντας την ενέργειά τους στον «άλλο πολίτη» αντί να αμφισβητούν τις αποφάσεις της εξουσίας. Έτσι, οι κοινωνικές αντιπαραθέσεις γίνονται αυτοσκοπός, απομακρύνοντας τη συλλογική διεκδίκηση και τη συζήτηση για τις αιτίες των προβλημάτων.

Στον χώρο της εκπαίδευσης ή της εργασίας, η ίδια τακτική εμφανίζεται όταν δημιουργούνται ανταγωνισμοί μεταξύ μαθητών ή εργαζομένων (τοποθέτηση ρουφιάνων). Η ηγεσία παρουσιάζει την επιτυχία κάποιου ως απειλή για τους υπόλοιπους, αποσπώντας την προσοχή από τη δική της ευθύνη και μετατρέποντας την αλληλεγγύη σε ανταγωνισμό.

Πιο πρόσφατα, παρατηρήθηκε κοινωνικός αυτοματισμός σε αγροτικές κινητοποιήσεις. Οι αγρότες έκλεισαν δρόμους με τρακτέρ για να διεκδικήσουν αιτήματα, αλλά η δημόσια αφήγηση στράφηκε στην ταλαιπωρία των άλλων πολιτών που δεν μπορούσαν να περάσουν. Η ευθύνη μετατοπίστηκε από τις συστημικές αποφάσεις που οδήγησαν στις κινητοποιήσεις, στους ίδιους τους αγρότες. Οι πολίτες σε παρόμοια περίπτωση στο παρελθόν στράφηκαν ο ένας εναντίον του άλλου, αντί να αμφισβητήσουν τις πολιτικές που προκάλεσαν την κρίση.

Ο κοινωνικός αυτοματισμός δεν είναι τυχαία κοινωνική δυναμική· είναι εργαλείο ελέγχου. Όταν η κοινωνία στρέφεται εναντίον του εαυτού της, οι ηγεσίες αποφεύγουν τη λογοδοσία, διατηρώντας ανέπαφη τη δομή τους. Οι πολίτες μαθαίνουν να κατηγορούν ο ένας τον άλλο, να επικεντρώνονται σε μικρές ατομικές παραβάσεις αντί να διεκδικούν συλλογικές λύσεις και να απομακρύνονται από την ουσία των προβλημάτων.

Η κατανόηση του μηχανισμού αυτού είναι κρίσιμη για την κοινωνική ωρίμανση. Μόνο όταν οι πολίτες συνειδητοποιήσουν την τακτική, αναγνωρίσουν πότε στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου λόγω εξωτερικών χειρισμών και επαναφέρουν τη συλλογική δράση, μπορεί να ανακτηθεί η δύναμη της αληθινής συμμετοχής και της κοινωνικής αλληλεγγύης.

Στην Ελλάδα:

• Πανδημία: «Ατομική ευθύνη» και επιτήρηση διπλανού, «αν δεν κάνεις το εμβόλιο θα με κολλήσεις».
• Αγρότες: Κλείσιμο δρόμων με τρακτέρ και μετατόπιση ευθύνης στους άλλους πολίτες, οι κινητοποιήσεις των αγροτών με τρακτέρ που έκλεισαν δρόμους αποτελούν κλασικό παράδειγμα κοινωνικού αυτοματισμού. Το μήνυμα που συχνά προβάλλεται από τα μέσα ή από πολιτικούς είναι ότι «οι υπόλοιποι πολίτες δεν μπορούν να περάσουν», ασθενοφόρα , τρόφιμα , τουρίστες κλπ μετατοπίζοντας την ευθύνη από την πολιτική διαχείριση των αιτημάτων των αγροτών στους ίδιους τους πολίτες.
• Μέσα κοινωνικής δικτύωσης,ΜΜΕ: Συγκρούσεις που αποπροσανατολίζουν από

τις πολιτικές ευθύνες. Επιθετικό ύφος, μακρόσυρτες ομιλίες δίχως νόημα, συνεχής διακοπές του συνομιλητή όταν πάει να πει κάτι σημαντικό κλπ.

• Αντιπαλότητα και φόβος: Ποιος δεν θυμάται όταν οι σερβιτόροι έδιωχναν τους ανεμβολίαστους πελάτες που δεν είχαν ψηφιακή άδεια εμβολιασμένου.
• Δήλωση του πρωθ####γου τη 8/12/25 για το κίνημα των αγροτών: «Υπάρχει κίνδυνος να στραφούν κομμάτια της κοινωνίας απέναντι τους».

Ο κοινωνικός αυτοματισμός ενισχύει τη χειραγώγηση, επειδή όσο οι πολίτες πολεμούν μεταξύ τους , κανείς δεν κοιτάει προς τους υπεύθυνους..

Έτσι, η κοινωνία αντί να ζητά λύσεις από εκείνους που λαμβάνουν αποφάσεις, στρέφεται εναντίον των κινητοποιημένων, ενώ η πολιτική εξουσία παραμένει σχεδόν ανέγγιχτη.

 

Ο συνεξαρτημένος ψηφοφόρος Ψυχοπαθολογία 

Βλέπε:  https://www.psychology.gr/psychologia-sxeseon/2586-ti-einai-i-syneksartisi.html

Ο συνεξαρτημένος  ψηφοφόρος συνδέεται άμεσα με τον κοινωνικό αυτοματισμό. Ψυχολογικά, παρουσιάζει χαρακτηριστικά συνεξάρτησης, που έχουν ριζώσει από την παιδική ηλικία:

• Αίσθηση ότι η αγάπη και η αποδοχή πρέπει να κερδίζονται μέσω υπακοής ή θυσίας.
• Υποτίμηση της δικής του κρίσης και εμπιστοσύνης στον «ισχυρότερο».
• Φόβος αποδοκιμασίας ή εγκατάλειψης, οδηγώντας σε άτυπη υπεράσπιση του ναρκισσιστικού πολιτικού.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο συνεξαρτημένος   ψηφοφόρος λειτουργεί ως «άτυπος υπερασπιστής» της εξουσίας, χωρίς να ωφελείται άμεσα. Συχνά υπερασπίζεται αποφάσεις που δεν συμφέρουν τον ίδιο, συμμετέχει σε αντιπαλότητες μεταξύ πολιτών και μεταφέρει την ευθύνη από τους πολιτικούς στον «γείτονα», στον συνάδελφο ή στον διαφορετικό.

Ο  συνεξαρτημένος  ψηφοφόρος χαρακτηρίζεται από μοτίβα που θυμίζουν το θύμα ενός ναρκισσιστή συντρόφου. Από παιδική ηλικία, συνήθως έχει εσωτερικεύσει πεποιθήσεις όπως:

• «Για να αγαπηθώ, πρέπει να είμαι υπάκουος.»
• «Η αξία μου εξαρτάται από το πόσο με επιβραβεύει ο άλλος.»
• «Η άρνηση ή η απόρριψη φέρνουν καταστροφή.»
• Όπως σε μια σχέση με ναρκισσιστή σύντροφο, το παιδί μαθαίνει να συνδέει την ασφάλεια και την αγάπη με την υπακοή και την αυτοθυσία, αντί με την ελευθερία και την κριτική σκέψη. Στην ενήλικη ζωή, αυτή η διάθεση μεταφέρεται στη σχέση ψηφοφόρου-πολιτικού, όπου η πολιτική ταύτιση λειτουργεί ως αντικατάσταση της αρχικής συναισθηματικής ανάγκης.

 

Παιδικές εμπειρίες και πεποιθήσεις

Η συνεξαρτησιακή ψυχολογία μας δείχνει ότι πολλές από τις συμπεριφορές αυτές πηγάζουν από παιδικές εμπειρίες και οικογενειακές δυναμικές:

• Απουσία συναισθηματικής στήριξης: Το παιδί έμαθε ότι η αγάπη δεν είναι σταθερή, αλλά πρέπει να την κερδίζει με υπακοή ή θυσίες. Στην ενήλικη ζωή, αυτή η διάθεση μεταφέρεται στη σχέση ψηφοφόρου-πολιτικού, όπου η πολιτική ταύτιση λειτουργεί ως αντικατάσταση της αρχικής συναισθηματικής ανάγκης.

• Προστατευτικός αλλά αυστηρός γονέας: Η εσωτερική πεποίθηση «αν δεν υπακούσω, θα τιμωρηθώ» μεταφέρεται στην πολιτική επιλογή, όπου ο πολιτικός γίνεται υποκατάστατο γονεϊκής φιγούρας. Αυτό οδηγεί σε τυφλή αφοσίωση στον πολιτικό «σωτήρα».
• Μηνύματα υπερ-ευθύνης: Από νωρίς μαθαίνει ότι πρέπει να φροντίζει τους άλλους και να «μην δημιουργεί προβλήματα», κάτι που τον κάνει ευάλωτο σε πολιτικούς που του επιβάλλουν αίσθηση ευθύνης για τα λάθη του κράτους.

Αποτέλεσμα: Ο συνεξαρτημένος  ψηφοφόρος μεγαλώνοντας αναζητά σταθερότητα, επιβεβαίωση και έλεγχο μέσα από σχέσεις – τώρα πολιτικές.

Ο συνεξαρτημένος σύντροφος επιτρέπει την συναισθηματική και όχι μόνον  κακοποίηση του από τον άλλον σύντροφο ενώ αποκτά και μεγάλη αντοχή σε αυτή την συμπεριφορά. Μετατρέπεται , χωρίς να παραπονείται σε έναν διαρκή πάροχο (χορηγό)  ενώ συμπεριφέρεται και σαν φανατικός υποστηρικτής του.  Λόγω δυσλειτουργικής ψυχοπαθολογίας δεν του περνάει καθόλου από το μυαλό η αποχώρηση από την σχέση. Κι αυτό διότι:.

• Ελπίζει στο «παλιό καλό πρόσωπο»,
• Φοβάται την εγκατάλειψη ή την αλλαγή,
• Έχει δεθεί συναισθηματικά,
• Νιώθει ότι «όλοι το ίδιο είναι».

 

Ο συνεξαρτημένος  ψηφοφόρος κατά το ίδιο μοτίβο επιτρέπει στον ναρκισσιστικό πολιτικό να χειραγωγεί την ψυχολογία του, αναπαράγοντας έναν φαύλο κύκλο εξάρτησης.

Συνεξαρτησιακή δυναμική και πολιτική χειραγώγηση

Η αντιστοιχία ψηφοφόρου-πολιτικού με σύντροφο-ναρκισσιστή:

Σχέση	Τεχνική ναρκισσιστή	Αντίστοιχη πολιτική πρακτική
Αρχή σχέσης	Love bombing	Προεκλογικές υποσχέσεις, σωτήρας, ρητορική υπεραισιοδοξίας
Αμφισβήτηση	Gaslighting	Παραποίηση γεγονότων, αποποίηση ευθυνών, αμφιβολία στον πολίτη
Εναλλαγή	Διακοπτόμενη ενίσχυση	Παροχές/υποσχέσεις που εμφανίζονται και εξαφανίζονται
Επαναπροσέγγιση	Hoovering	Νέα μηνύματα, σλόγκαν και παροχές όταν η δημοτικότητα φθίνει
Μακροχρόνια επιρροή	Εκμαθημένη αβοηθησία	Πολίτες παραιτούνται, αποδέχονται την πολιτική αδράνεια

Αυτός ο κύκλος οδηγεί τον πολίτη σε ψυχολογική εξάρτηση και περιορίζει τη συλλογική δράση

Ο ναρκισσιστικός πολιτικός εμφανίζει χαρακτηριστικά όπως:

• Υπερβολική αυτοπεποίθηση και έλλειψη αυτοκριτικής: Αυτό δημιουργεί εικόνα ισχυρού ηγέτη που «ξέρει καλύτερα».
• Χρήση επιβράβευσης και τιμωρίας: Οι υποστηρικτές του επιβραβεύονται με αναγνώριση ή κοινωνική αποδοχή, ενώ οι επικριτές περιθωριοποιούνται.
• Στροφή της ευθύνης στους πολίτες: Αντί να αναλαμβάνει προσωπικά ή συστημικά λάθη, δημιουργεί αφήγημα όπου οι πολίτες φταίνε για τα προβλήματα.

Ο συνεξαρτημένος  ψηφοφόρος προσλαμβάνει αυτά τα μηνύματα ως επιβεβαίωση του ρόλου του: «Εάν υποστηρίξω και υπακούσω, θα έχω αποδοχή και ασφάλεια.»

Ο κύκλος συνεξάρτησης

https://www.psychology.gr/psychologia-sxeseon/7558-sxeseis-syneksartisis-agapi-i-eksartisi.html

Η σχέση μεταξύ συνεξαρτησιακού ψηφοφόρου και ναρκισσιστικού πολιτικού λειτουργεί με κυκλικό τρόπο, παρόμοιο με σχέσεις συναισθηματικής κακοποίησης.

Ο ψηφοφόρος νιώθει σημαντικός όταν υπερασπίζεται τον πολιτικό.

Οποιοδήποτε πρόβλημα αποδίδεται σε άλλους πολίτες ή «διαφορετικές ομάδες», όχι στην πολιτική ή την πολιτική ηγεσία. Η ψυχολογική πίεση και η ανάγκη για έγκριση ενισχύει την υπακοή και τη συγκράτηση της κριτικής. Καθώς ο ψηφοφόρος παραμένει «δεμένος» στον πολιτικό, η εξουσία παραμένει ανέπαφη, και ο κοινωνικός αυτοματισμός ενισχύεται.

4. Η ψυχολογία πίσω από τη στρατηγική

Η κοινωνική και πολιτική εξάρτηση έχει ισχυρά ψυχολογικά θεμέλια:

• Η αναγνώριση από τον ισχυρό προσφέρει συναισθηματική ανταμοιβή, όπως ο ναρκισσιστικός σύντροφος που δίνει σπάνια επαίνους.
• Η αίσθηση του «ανήκειν» σε μια ομάδα «υπερασπιστών της τάξης» δημιουργεί ψευδή ασφάλεια.
• Η σταθερή επαναλαμβανόμενη αβεβαιότητα (διακοπτόμενη ενίσχυση) οδηγεί σε συνεχή αναζήτηση επιβεβαίωσης, δημιουργώντας πολιτικό «εθισμό».
• Δημιουργία εχθρού ανάμεσα στους πολίτες: Οι συγκρούσεις και οι κατηγορίες μεταξύ πολιτών αποσπούν την προσοχή από την πραγματική εξουσία

5. Το αποτέλεσμα

Συνδυάζοντας τις τεχνικές του ναρκισσιστικού πολιτικού με τον κοινωνικό αυτοματισμό, δημιουργείται ένας κύκλος χειραγώγησης και εξάρτησης:

1. Ο πολίτης αρχικά υποστηρίζει τον πολιτικό, ελπίζοντας σε λύσεις.
2. Οι αποτυχίες ή τα προβλήματα μετατίθενται στον ίδιο τον πολίτη ή σε άλλες κοινωνικές ομάδες.
3. Ο πολίτης, εγκλωβισμένος στην εξάρτηση και στην ανασφάλεια, συνεχίζει να υπερασπίζεται τον πολιτικό.
4. Η εξουσία παραμένει αλώβητη, καθώς η κοινωνία «καίγεται» με συγκρούσεις μεταξύ των πολιτών και όχι με διεκδίκηση αλλαγών από πάνω.

1. Οι πολίτες συχνά παρασύρονται σε εσωτερικές συγκρούσεις αντί να διεκδικούν λύσεις.
2. Η εξουσία παραμένει ανέπαφη, ενισχυόμενη από την ψυχολογική εξάρτηση των ψηφοφόρων.
3. Ο κοινωνικός αυτοματισμός και η συνεξάρτηση λειτουργούν μαζί για να διατηρούν την πολιτική ισχύ και να αποδυναμώνουν τη συλλογική δράση.

 6.Συνολική εικόνα: κοινωνικός αυτοματισμός και συνεξαρτησιακή ψυχολογία

Συνδυάζοντας τα στοιχεία της ψυχολογίας και της κοινωνικής δυναμικής, μπορούμε να διακρίνουμε ένα ολοκληρωμένο μοτίβο:

• Ο συνεξαρτησιακός ψηφοφόρος γίνεται το όχημα του κοινωνικού αυτοματισμού, ενισχύοντας τις πολιτικές στρατηγικές που αποπροσανατολίζουν τη συλλογική δράση.
• Ο πολιτικός που εκμεταλλεύεται τη ναρκισσιστική του προσωπικότητα βρίσκει έτοιμο έδαφος για επιβεβαίωση, χειραγώγηση και σταθεροποίηση της εξουσίας.
• Οι κοινωνικές κρίσεις ή συγκρούσεις (π.χ., αγρότες, πανδημία) χρησιμοποιούνται ως μέσο για μετατόπιση ευθυνών και διαίρεση των πολιτών, διασφαλίζοντας ότι η πίεση για πραγματική αλλαγή μειώνεται.

Η πολιτική συμμετοχή, με αυτή την ψυχολογική διάσταση, απομακρύνεται από την κριτική και τη συλλογική δράση, ενώ οι πολίτες υιοθετούν ρόλους αόρατων υποστηρικτών της εξουσίας, χωρίς να αντιλαμβάνονται τη λειτουργία τους ως μέρος ενός μεγαλύτερου μηχανισμού.

Ενότητα 3.

Η Εκμαθημένη Αβοηθησία (Learned Helplessness)           Η παθητικοποίηση της κοινωνίας

(Martin Seligman)

πατέρας της θετικής ψυχολογίας και πρωτοπόρος της θεωρίας της “μαθημένης αβοηθησίας”.

Βλέπε:    https://www.therapia.gr/ekmathimeni-avoithitotita-epidraseis-stin-psyxiki-ygeia/

Ορισμός:
Η εκμαθημένη αβοηθησία είναι η τάση ενός ατόμου να παραιτείται από κάθε προσπάθεια αλλαγής όταν έχει βιώσει επαναλαμβανόμενες αποτυχίες, ακόμη και όταν πλέον μπορεί να αλλάξει κάτι. Η εκμαθημένη αβοηθησία είναι μια ψυχολογική κατάσταση όπου ένα άτομο, μετά από επαναλαμβανόμενες στρεσογόνες καταστάσεις όπου η προσπάθειά του δεν αποδίδει, πιστεύει ότι δεν μπορεί να ελέγξει το αποτέλεσμα, ακόμη κι αν η αλλαγή είναι δυνατή. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παθητικότητα, μειωμένο κίνητρο, συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους, καθώς το άτομο μαθαίνει να μην προσπαθεί καν. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην υπέρβαση αυτής της κατάστασης, ενθαρρύνοντας μικρές επιτυχίες και αλλαγή της αρνητικής σκέψης

Στην ερωτική σχέση:
Η σύντροφος του ναρκισσιστή μαθαίνει ότι κάθε προσπάθεια είναι μάταιη, γιατί οι μικρές στιγμές στοργής έπονται πάντα από απογοήτευση.

Στην πολιτική σχέση:

Ο ψηφοφόρος δεν τολμά να ψηφίσει κάποιον καινούργιο στον χώρο για τον ίδιο λόγο. Προτιμάει το  ασφαλή κακοποιητικό γνωστό παρά το ανασφαλή άγνωστο.

• Συνήθως απαντάει:  «όλοι ίδιοι είναι», «και ποιον να ψηφίσω…», «έλα μωρέ, καλά περνάμε…..», «οι προηγούμενοι δεν φταίνε;…», «βρες μου κάποιον καλύτερο….. να τον ψηφίσω»
• Εξακολουθεί να δημιουργεί εμπόδια και γραφειοκρατία,
• Υπονοεί  ότι κάθε αντίσταση είναι μάταιη.

Ο πολίτης παραιτείται, δεν συμμετέχει, δεν αμφισβητεί, δεν ελπίζει — η εκμαθημένη αβοηθησία γίνεται συλλογική. Συνήθως: α)ψηφίζει τους κακοποιητικούς ίδιους  ή  β)γυρνάει στα παλιά,   δηλαδή σε  έναν παλαιότερο  γνωστό κακοποιητή ηγέτη ή γ) απέχει από τις κάλπες.

Στην ερωτική σχέση το θύμα : α) παραμένει με τον κακοποιητή του ή  β) γυρνάει σε μια παλαιότερη γνωστή κακοποιητική σχέση(πρώην) γ) σπανιότερα απέχει.

Συμπεράσματα και προτάσεις

1. Ο συνεξαρτησιακός ψηφοφόρος και η ψυχολογία του

Όπως αναλύθηκε, ο συνεξαρτησιακός ψηφοφόρος χαρακτηρίζεται από βαθιά ψυχολογικά στοιχεία που διαμορφώνονται από την παιδική ηλικία:

• Ανάγκη έγκρισης και αποδοχής: Συχνά προέρχεται από εμπειρίες όπου η αγάπη ή η αναγνώριση ήταν υπό όρους.
• Φόβος απόρριψης: Δημιουργεί τάση υπακοής σε ισχυρές προσωπικότητες, ακόμα και εις βάρος της δικής του κρίσης.
• Αίσθηση ανασφάλειας και έλλειψη αυτονομίας: Ο συνεξαρτησιακός ψηφοφόρος συχνά αναζητά σταθερότητα μέσω της ταύτισης με έναν ναρκισσιστικό πολιτικό.

Αυτές οι ψυχολογικές βάσεις τον καθιστούν ευάλωτο σε ψυχολογικούς μηχανισμούς διατήρησης εξουσίας, όπως ο κοινωνικός αυτοματισμός και η διακοπτόμενη ενίσχυση.

2. Ο ναρκισσιστικός πολιτικός ως καταλύτης

Σκοτεινή τριάδα Μακιαβελισμός-Ναρκισσισμός-Ψυχοπάθεια

Ο ναρκισσιστικός πολιτικός αξιοποιεί την ψυχολογική εξάρτηση των ψηφοφόρων:

• Διαχείριση ψυχολογικών κινήτρων: Ενισχύει τη συνεξάρτηση με σπάνιες επιβεβαιώσεις και ελεγχόμενες επιβραβεύσεις.
• Χρήση κοινωνικού αυτοματισμού: Ενθαρρύνει τη σύγκρουση μεταξύ πολιτών για να διατηρεί την προσοχή μακριά από τις συστημικές αποτυχίες.
• Σταθεροποίηση της πολιτικής ισχύος: Η συλλογική αδράνεια που δημιουργείται από τον κοινωνικό αυτοματισμό διατηρεί ανέπαφη την εξουσία.

3. Κοινωνικός αυτοματισμός στην ελληνική πραγματικότητα

Ο κοινωνικός αυτοματισμός είναι  η  στρατηγική που εφαρμόζεται συνεχώς στην ελληνική πολιτική σκηνή που αποσκοπεί στην μετατόπιση ευθυνών, δημιουργία εσωτερικών συγκρούσεων και συλλογική αδράνεια.

4. Ψυχολογικοι μηχανισμοί.

• Συνεξάρτηση: Οι ψηφοφόροι νιώθουν ότι η πολιτική τους πίστη είναι αναγκαία για την επιτυχία του πολιτικού.
• Διακοπτόμενη ενίσχυση: Σπάνιες στιγμές επιβράβευσης δημιουργούν ισχυρή προσκόλληση.
• Ψυχολογικός έλεγχος, κοινωνικός αυτοματισμός: Ο συνεξαρτησιακός ψηφοφόρος γίνεται «άτυπος μηχανισμός ελέγχου», προστατεύοντας άθελά του την εξουσία.

5. Κοινωνιολογική και πολιτική ανάλυση

Η ελληνική πολιτική πραγματικότητα αποδεικνύει την αλληλεπίδραση μεταξύ ψυχολογίας, κοινωνικού αυτοματισμού και πολιτικής εξουσίας:

• Οι συνεξαρτησιακοί ψηφοφόροι διευκολύνουν τη χειραγώγηση τους από τους πολιτικούς.
• Ο κοινωνικός αυτοματισμός δημιουργεί διαρκή σύγκρουση ανάμεσα στους πολίτες, αποδυναμώνοντας την κοινωνική αλληλεγγύη.
• Η εξουσία παραμένει ανέπαφη, ενισχυόμενη από την ψυχολογική προσκόλληση και την κοινωνική διασπορά ευθυνών.
• Όπως ένας απατημένος συνεξαρτημένος επιστρέφει τις περισσότερες φορές σε κάποια παλιά σχέση (πρώην)  που τον είχε κακοποιήσει έτσι και ο συνεξαρτημένος ψηφοφόρος ψηφίζει ξανά έναν παλιότερο πρωθυπουργό που τον πρόδωσε. Γι αυτό τον λόγο παρατηρούμε την Ελλάδα να την κυβερνούν μόνον ένα δύο οικογένειες τα τελευταία 100 χρόνια. Προτιμάει την γνωστή  και ασφαλή  του κακοποίηση παρά τον φόβο του αγνώστου.

6. Προτάσεις για μελλοντική ανάλυση και πολιτική συνείδηση

• Εκπαίδευση στην κριτική σκέψη: Η κατανόηση των ψυχολογικών μηχανισμών μπορεί να μειώσει τη συνεξάρτηση.
• Ενίσχυση συλλογικής διεκδίκησης: Η αναγνώριση της ουσίας των κοινωνικών προβλημάτων ενισχύει την πίεση για λογοδοσία.
• Αντίδραση στον κοινωνικό αυτοματισμό: Η εκπαίδευση και η ενημέρωση μπορούν να προστατεύσουν την κοινωνία από διαρκή πολιτική χειραγώγηση.
• Αυτογνωσία
• Ευελιξία ως προς νέα άτομα στο πολιτικό γίγνεσθαι.
• Μεγαλύτερη προσήλωση στην παρατήρηση, έρευνα ,ενεργητική ακρόαση.

 Επιστρέφουμε λοιπόν στην καθομιλουμένη.

Οπότε φίλε, ελπίζω να κατάλαβες τι συμβαίνει και να σου λύθηκαν μερικές απορίες. Πολλοί απορούν και λένε ότι διακατέχονται από  την αίσθηση ότι το κράτος και η κυβερνήσεις  τους  μισούν. Το είπαν οι αγρότες την 10/12/25. Ότι καθημερινά , νοιώθουν ότι τους τιμωρεί. Κατάντησε ο πολίτης να περιμένει την τιμωρία της ημέρας. Δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τα παράλογα και τα ανεξήγητα. Φυσικά έχουν δίκιο διότι έτσι ακριβώς συμβαίνει. Επειδή δεν το καταλαβαίνουν,  συχνά το αποδίδουν σε ανικανότητα ονομάζοντας τους άχρηστους, ανίκανους, ακάματους, βολεψάκηδες κλπ . Κι όμως. Είναι ικανότατοι. Είναι ικανότατοι σε όλα αυτά που αναφέραμε παραπάνω.  Απλά βρίσκονται σε άλλο ψυχο-ιδεολογικό σύμπαν. Κι εσύ  δεν συμβαδίζεις με αυτό διότι  δεν ανήκεις σε αυτό. Εσύ απλά τους τροφοδοτείς με ικανοποίηση. Για πιο λόγο νομίζεις αυτός που σε κυβερνάει έχει ολόκληρα επιτελεία ψυχολόγων από πίσω; Για να βρουν δουλειά ; Όχι φίλε. Τους έχουν γιατί σε ξέρουν. Κι αυτά δεν μπορούν εύκολα να τα κάνουν στους Βόρειους λαούς διότι αυτοί ήταν αποικιοκράτες. Άλλη ψυχολογία. Ενώ εσύ που ήσουν αποικία έχεις αντίθετη ψυχολογία ,έτσι γατάκι; Κι όταν τροφοδοτείς με ικανοποίηση ένα τρύπιο βαρέλι που δεν γεμίζει ούτε χορταίνει ποτέ ,τότε ξέρεις τι συμβαίνει,  δεν χρειάζεται να σου πω εγώ. Φταις και εσύ όμως . Κι εσύ φταις . Όχι για την εξήγηση που σου έδωσα  στα παραπάνω, αλλά επειδή βαριέσαι να σκεφτείς και να τα αλλάξεις.. Αν και φυσικά πιστεύω ότι αφού  διάβασες όλο το άρθρο έχεις όπως προείπα καλή ψυχική προδιάθεση και ενδιαφέρον για αλλαγή. Επίσημο αυτό και με έρευνα. Όλα όσα προανέφερα  ξαναλέω είναι προσωπική μου άποψη και δεν επιβάλλεται σε κανέναν να την ασπάζεται. Τα λέμε……..

 

Υ.Γ.  Από του χρόνου ετοιμάσου να φας ακρίδες ,σκουλήκια και κάμπιες από νάιλον. 

Αρθρογράφος

Αναλύτης Δημήτρης

Εικαστικός-Σύμβουλος ψυχικής Υγείας.

12/12/2025