Οι συντροφικές σχέσεις είναι ένα πεδίο από τα πιο σημαντικά, μέσα στο οποίο μεταφέρονται και αναδύονται οι δυσλειτουργικές μας σκέψεις, πεποιθήσεις, “πιστεύω” , αντιδράσεις, συμπεριφορές και συναισθήματα.
Είναι το ιδανικό πεδίο για να αναπαράγουμε το δυσλειτουργικό περιβάλλον και τις συμπεριφορές που υιοθετήσαμε από το περιβάλλον της πρωταρχικής πυρηνικής μας οικογένειας.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις, τις περισσότερες φορές επιφέρουν ανεπίλυτα προβλήματα στις συντροφικές σχέσεις.
Ο κάθε σύντροφος ξεχωριστά, θα μεταφέρει στην καινούργια του σχέση την κοσμοθεωρία του, ρεαλιστική ή φανταστική. Θα μεταφέρει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται τη δική του πραγματικότητα μέσω των εμπειριών του, ακριβώς όπως την κληρονόμησε από το γονεϊκό του περιβάλλον, πρώτα βιολογικά από το προλεκτικό στάδιο, μετά από την περίοδο της εφηβείας, που θα ολοκληρωθεί το κτίσιμο της αυτοεκτίμησής του (χαμηλή η υψηλή), από το σχολείο, την κοινωνία και από τις διαπροσωπικές του σχέσεις. Δες : Πώς δημιουργούνται οι αρνητικές πεποιθήσεις
Όταν θα έχουμε δύο συντρόφους με ανασφαλή τύπο δεσμού, όπως αναφέραμε παραπάνω (Bowlby-1982- τύποι δεσμών-attachment theory), είναι προφανές ότι θα έχουμε εσωτερικές συγκρούσεις και από τους δύο. Η φύση και η μορφή της πρώτης σχέσης γίνεται μοντέλο για τις μετέπειτα σχέσεις, οργανώνει την εξέλιξη της προσωπικότητάς μας, κατευθύνει την κοινωνική μας συμπεριφορά και τρέφει προσδοκίες για το άτομο αν είναι άξιο αγάπης και κατά πόσο μπορεί να βασιστεί στους άλλους.
Ο τρόπος που θα εκφραστεί λεκτικά ή εξωλεκτικά στο μέλλον, αυτό το μοντέλο της πρώιμης και αρχαϊκής σχέσης, θα επιφέρει αναβιώσεις παλαιότερων αρνητικών εμπειριών και συναισθημάτων, με αποτέλεσμα να πυροδοτηθούν καινούργια πανομοιότυπα αρνητικά συναισθήματα και κατόπιν πανομοιότυπες δυσλειτουργικές συμπεριφορές μεταξύ των συντρόφων.
Με τον καιρό, ένα ζευγάρι θα υποπέσει στην παγίδα των τεσσάρων δυσλειτουργικών συμπεριφορών. Στην απαξίωση του άλλου, στην έλλειψη επικοινωνίας και στην αμυντική και επικριτική στάση.
Η πιο συνηθισμένη περίπτωση που συναντάμε, ως αποτέλεσμα εσωτερικών συγκρούσεων με καταστροφικές συνέπειες σε μία σχέση, είναι η μη διεκδίκηση κάποιας επιθυμίας λόγω του φόβου της απώλειας της σχέσης. Δες :φοβάμαι να διεκδικήσω
Πάρα πολλές φορές νοιώθουμε ότι πρέπει να καλύψουμε κάποια ανάγκη μας, υλική η πνευματική. Νομίζουμε π.χ ότι έχουμε αδικηθεί από τον/την σύντροφο μας, δεν μας αρέσει η συμπεριφορά του, σε θέματα οικονομικής διαχείρισης, ηθικής φύσεως, οικογενειακά ή διαπροσωπικών σχέσεων. Νοιώθουμε την ανάγκη να διεκδικήσουμε, αλλά από την άλλη αποφεύγουμε ή υποχωρούμε εύκολα για να μην έχουμε συνέπειες . Το αποτέλεσμα είναι να κουβαλάμε μαζί μας το πρόβλημα, να μας διακατέχουν αρνητικά συναισθήματα όπως απογοήτευση, ενοχές, ντροπή, λύπη και το κυριότερο όλων θυμός. Θυμός πρώτα προς τον εαυτό μας και έπειτα προς τον σύντροφό μας.
Τα ανέκφραστα αυτά συναισθήματα δεν καταλαγιάζουν, αλλά αντιθέτως κλιμακώνονται και όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή, γίνεται η έκρηξη . Τότε ακούμε το συνηθισμένο …. «δεν καταλαβαινόμαστε»…. Μετάφραση «έλλειψη δεξιοτήτων επικοινωνίας». Δες: επικοινωνία στο ζευγάρι
Μία άλλη συνηθισμένη περίπτωση είναι το ερώτημα στο δίλημμα «να ευχαριστήσω τη μητέρα μου ή την σύζυγο μου;» ….ή «πώς να τις ευχαριστήσω και τις δύο; ».
Δεν θα αναλύσω την περίπτωση διότι τη ξέρετε. Συνήθως κολλάμε και βρισκόμαστε μπροστά σε ένα μεγάλο εμπόδιο. Αυτό οδηγεί στην αναβλητικότητα. Η αναβλητικότητα είναι μια εσωτερική σύγκρουση. Δυστυχώς, όταν βρισκόμαστε σε εσωτερική σύγκρουση, νιώθουμε έντονο στρες και απογοήτευση από τον εαυτό μας. Αποφεύγουμε την εξωτερική σύγκρουση, διότι είναι μια συνθήκη νίκης ή ήττας και δεν έχουμε μάθει να αποδεχόμαστε το αποτέλεσμα.
Ο φόβος δέσμευσης, είναι άλλη μία εσωτερική σύγκρουση, που ταλαιπωρεί τις σχέσεις. Θέλουμε να δεσμευτούμε αλλά φοβόμαστε ότι θα χάσουμε την ελευθερία μας ή ακόμη φοβόμαστε να ρισκάρουμε για να μην πληγωθούμε. Αν δεν δεσμευτούμε όμως δεν μπορεί να επιτευχθεί η εγγύτητα στη σχέση, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Ο Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Δημήτρης Αναλύτης έχει μια μακρά εμπειρία στη συμβουλευτική. Μπορείτε να έρθετε σε επικοινωνία για τη δική σας διαδικτυακή συνεδρία.
Tags: Εσωτερικές συγκρούσεις, συντροφικές σχέσεις, σχέσεις