Αρνητικές πεποιθήσεις: πώς επηρεάζουν τις συντροφικές σχέσεις.

Τι είναι πεποίθηση

Για να κατανοήσουμε την επίδραση που έχουν οι αρνητικές πεποιθήσεις  στις σχέσεις μας, ας δούμε πρώτα τι είναι πεποίθηση. Πεποίθηση είναι μια ιδέα που έχει κάποιος για τον εαυτό του ή για τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει και η οποία χαρακτηρίζεται από τη δύναμη της απόλυτης αλήθειας. Λειτουργεί σαν φίλτρο μέσα από το οποίο δίνει νόημα στα γεγονότα που εκτυλίσσονται γύρω του. Μέσα από αυτό αντιμετωπίζει τις εμπειρίες της ζωής του και επιτυγχάνει αποτελέσματα επιβεβαιώνοντας ότι ο κόσμος είναι ακριβώς όπως νομίζει.

Οι αρνητικές πεποιθήσεις   επηρεάζουν  τα άτομα σε πολλούς τομείς της ζωής τους και ιδιαίτερα στις συντροφικές αλλά και στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

Πιο συγκεκριμένα, αν έχει ριζώσει μέσα τους , πιθανόν από εσφαλμένα πατρικά πρότυπα ή μέσα από κοινωνικές σχέσεις, ότι «οι γυναίκες είναι πάντα άπιστες» ή «κοιτάνε μόνον τα χρήματα», τότε αυτή η πεποίθηση θα φροντίζει να τους δικαιώνει κάθε φορά. Ενεργοποιούν δηλαδή τον νόμο της αυτοεκπληρούμενης προφητείας και πάντα δημιουργούν καταστάσεις που το επιβεβαιώνουν.

Όταν σε ένα άνδρα ριζώσει η πεποίθηση του  «κουβαλητή» σε μία σχέση,  και πιστεύει ότι μόνον έτσι αξίζει , ότι  μόνον έτσι θα τον σέβονται και θα τον αποδέχονται, όταν δηλαδή εκπληρώνει αυτή την υποχρέωση, τότε θα οδηγηθεί στην κατάθλιψη και στην διάλυση της σχέσης εάν κάποια στιγμή  δεν θα μπορεί να αντεπεξέλθει.  Δες: Συνεξάρτηση. Αυτό μπορεί να συμβεί και από την πλευρά της συντρόφου του. Όταν πιστεύει ότι  για να θαυμάσει έναν άνδρα πρέπει αυτός να είναι ο «κουβαλητής», εκείνος δεν μπορεί κάποια στιγμή να ανταποκριθεί στον ρόλο αυτό, τότε θα τον απομυθοποιήσει και θα τον απαξιώσει.

Αυτή η πεποίθηση  θα διαιωνίζεται διαρκώς από σχέση σε σχέση, βάζοντας περιορισμούς και θέτοντας προϋποθέσεις, δημιουργώντας μεγάλες  αλλά συνήθως ανεκπλήρωτες προσδοκίες, ακολουθώντας ένα βαθιά ριζωμένο και άκαμπτο σχήμα.

Όταν μέσα στη σχέση θα χρειαστεί να  συμπληρώσει ο ένας τον ρόλο του άλλου, όπως επιτάσσει η σύγχρονη κοινωνία, υπό τις νέες συνθήκες, αυτό θα μοιάζει τελείως άτοπο στα μέλη της.

Τι θα πει ο κόσμος

Παλαιότερα ,ακόμη και στην ελληνική κοινωνία θεωρούνταν ντροπή για τον άνδρα να δουλεύει η σύζυγός του. Σήμερα αντιθέτως πολλές γυναίκες νομίζουν ότι η οικογένεια θα  εμποδίσει στην καριέρα τους. Δες: Ποιος ΔΕΝ είναι ο ρόλος των συντροφικών σχέσεων. Ωστόσο συνεχίζουν να επικρατούν συχνά απαρχαιωμένες πεποιθήσεις και στη σημερινή κοινωνία. Πολλές γυναίκες παραμένουν σε μία κακοποιητική σχέση. Δε χωρίζουν διότι η πεποίθησή τους για το «τι θα πει ο κόσμος»,  είναι για εκείνες ανυπέρβλητη. Έτσι καταλήγουν να ζουν σε μακροχρόνια δράματα έως ότου τελικά πιστέψουν οι ίδιες ότι μόνον αυτό τους αξίζει. Έτσι επιβεβαιώνουν ακόμη μία φορά τους υποτιμητικούς τίτλους και την αρνητική αυτοεικόνα που τους δόθηκε από την πυρηνική τους οικογένεια.

Όταν οι αρνητικές πεποιθήσεις γίνονται φόβος

Πεποιθήσεις του τύπου «είμαι ανάξιος να αγαπηθώ γι αυτό που είμαι» , «δεν αξίζω να με αγαπούν», «είμαι ανεπιθύμητος, μη ελκυστικός» είναι αρνητικές πεποιθήσεις που  οδηγούν τους ανθρώπους να γίνονται αποφευκτικοί.

Μόλις μια σχέση προχωράει στο στάδιο της εγγύτητας τότε κρατούν μια αμυντική στάση ή αποχωρούν από την σχέση. Ο φόβος ότι θα χαρακτηριστούν «ανεπαρκείς» και  ότι θα πληγωθούν δεν τους αφήνει να ρισκάρουν. Χωρίς ρίσκο όμως δεν κατακτιέται η εγγύτητα. Αρνητικές πεποιθήσεις του τύπου «είμαι ευάλωτος, αδύναμος, αβοήθητος, εξαρτημένος, χωρίς πυγμή, θα μείνω μόνος» κλπ  οδηγούν στην αίσθηση του φόβου της απόρριψης και της εγκατάλειψης. Δες:φοβάμαι να διεκδικήσω. Αυτό εκφράζεται ως συμπεριφορά με μειωμένη διεκδικητικότητα ή ως πλήρης  παθητικότητα  με έλλειψη δεξιοτήτων επικοινωνίας. Οι άνθρωποι δε διεκδικούν διότι δεν μπορούν να αντέξουν ένα πιθανώς δυσμενές αποτέλεσμα. Φοβούνται ότι θα χάσουν την εύνοια του σημαντικού άλλου, θα βρουν τείχος, θα απορριφθούν, θα χάσουν την αξία τους στα μάτια του άλλου, θα εγκαταλειφθούν , θα καταλήξουν μόνοι τους σε έναν κόσμο που  μέσα από τους φακούς των ματιών τους φαντάζει ένα άγνωστο και επικίνδυνο μέρος.

Ο Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Δημήτρης Αναλύτης έχει μια μακρά εμπειρία στη συμβουλευτική. Μπορείτε να έρθετε σε επικοινωνία για τη δική σας διαδικτυακή συνεδρία.